voorblad | bestemmings | raad & neigings | reisnuus | nie-reis | foto's
 

bestemmings


münchen, die stad met vele gesigte

   
jens friis
     

Die Glyptothek op Köningsplatz is tussen 1816 en 1830 gebou.  Dit bevat een van die belangrikste beeldhou-versamelings in Europa.

 
My vroegste herinnering aan München is die van 'n foto van die Theatinerkirche se kerktorings afgedruk op'n plakkaat teen 'n koshuismuur.
    München is egter ook bekend as stad van monnike en vir sy oempa-orkeste, bierfeeste, nudistegebiede in openbare parke, haute cuisine, as universiteitstad, tuiste van Bayrische Motorwerke (BMW), - 'n eerstewêreldstad met vele kontraste.
    Monnike het hulle in die agste eeu hier gevestig op die oewers van die "Isarrivier" wat hulle Munichen - plek van die monnike - genoem het. Vier eeue later het 'n hertog van Beiere die dorp ingeneem en dit omskep in 'n handelsentrum. In die dertiende eeu het die stad onder beheer van die Wittelsbach-familie gekom.
    Ná die Eerste Wêreldoorlog is daar in München geëksperimenteer met 'n radikale sosialistiese onafhanklikheidsvorm en Hitler het beoog om dié stad die hoofsetel van die Nazi-ryk te maak. Die konsentrasiekamp, Dachau, laat sommige inwoners vandag nog ongemaklik voel, hoewel dit sowat 20 km van München is. Gevolglik is die stad München veel ouer as die staat Duitsland wat in 1870 tot stand gekom het.
    Die jaarlikse Oktoberfest word eintlik in die sonniger Septembermaand gehou. Oktober bring tekens van winterweer: grys wolke, reën en ligte sneeu van die Alpe 50 km ten suide waar daar op goeie wintersdae geski word.
    Daar word gesing, gedrink en gedans in hierdie 16 dae. Die meer as ses miljoen feesgangers kuier in groot, informele groepe terwyl hulle gebraaide varkwors en wit radyse verslind. Skuimende goue bier kom in bekers so groot dat 'n sespak se inhoud nie oor die rand sal stort nie. Kelnerinne oorhandig dit graag met die seënwens: ``Grüss Gott - God is met jou''.
    Tente word opgerig waar kinders wat ``weggeraak'' het, kan slaap. Besope volwassenes kan ook oorslaap, maar moet die volgende oggend opdok voordat hulle kan uitgaan.
    Daar is 5 000 restaurants in München wat wissel van Viëtnamese, Arabiese en Argentynse eetplekke tot Burger King. Goedkoop staatmakers is ghoelasj- en lewerkluitjie-sop. Geregte van aartappel en vleis is ook gewild.``Stammtisch'' op bronsplaatjies beteken dat 'n tafel gereserveer is vir 'n eetplek se gereelde klante. ``Nie-rook''-restaurants is onbekend.
    München met sy 1,3 miljoen inwoners is ook 'n tegnologiese mekka. Die elektroniese en chemiese bedryf, optiese instrumente, drukkerswese en motorvervaardiging bring almal meer geld vir die stad in as toerisme.
    Tog is hier talle toeriste met kaarte in die hand - selfs in die winter wanneer dit so snerpend koud is dat jy die ysvlokkies met jou hande kan vang. Net Berlyn lok meer toeriste in Duitsland.
    Dit is 'n heuglike dag as die dagtemperatuur bo die vriespunt is. Alles is grys en wit. Dit reën en reën en die volgende dag sneeu dit weer.
    As die son droewig deurbreek, is dit ongelooflik hoe mense hulle sal uitstrek in parke om soveel moontlik van die sonstrale te geniet. Een só 'n dag het ek na die groot Engelse Tuin gestap en op 'n bankie probeer sit en lees, maar my hande het byna afgeval. Met die wegstap was ek omtrent verkluim en het al hoe vinniger gestap om warm te kon word.
    Vele inwoners kom selde buitenshuis in die winter, want motorhuise is aan huise verbind en jy kan ry tot in verhitte parkeergarages by inkopiesentrums.
    Die Marienplatz, die stad se poskaartmooi, sentrale plein, is 'n handels- en toeristekruispad en tuiste van die bekende Glockenspiel onder die nuwe stadsaal se horlosie. As die 43 klokke begin lui, verskyn daar lewensgroot, dansende figure van ridders tot vatmakers.
    Die Café Glockenspiel, op die vyfde vloer van 'n gebou oorkant die stadsaal, is 'n goeie uitkykpunt. Die groot vensters van hierdie kafee word oopgemaak voordat die poppe soggens om 11:00 dans. Tussen Mei en Oktober gebeur dit ook smiddags om 12:00 en 17:00. Om sitplek in dié restaurant te kry mag 'n probleem wees.
    Die Deutsche Museum word jaarliks deur meer as 1,4 miljoen mense besoek, 1,3 miljoen gaan na die dieretuin en 'n miljoen bestyg die Olimpiese toring. Die aantal besienswaardighede laat jou kop draai. München het in 1972 die Olimpiese Spele aangebied. Die sportsentrum lyk vandag nog modern. 'n Hele dag se swem in die Olimpiese swembad gaan jou slegs R15 uit die sak jaag.
    Die Alte Pinakothek huisves uitgebreide versamelings van die Ou Meesters soos Rubens, Botticelli en Raphael. Die aanliggende nuwe Pinakothek is gepak met 19de eeuse werke van veral die Franse Impressioniste.
    Groot dele van München is verwoes in lugaanvalle in die Tweede Wêreldoorlog. Buiten foto's hiervan in openbare geboue, is die letsels daarvan heeltemal uitgewis weens restourasie - elke marmerfontein is herbou, rooi teëldakke is weer in plek, so ook speelse Rococo-sierengeltjies. Onbruikbare bourommel is uit die stad weggery en buite die stad gaan stort waarop parke en woonbuurte mettertyd verrys het.
    Van die inwoners beskou München met trots as deel van die ``Freistaat von Bayern'' en dan tweedens as deel van Duitsland. Beiere ( Bayern) is een van die elf Duitse deelstate. Invloede uit Oostenryk en Italië is hier sterker as elders.
    Duits word met 'n sterk dialek gepraat met klem op die klinkers - anders as in byvoorbeeld Frankfurt of Berlyn. Inwoners met eienaardige viltoede en fluweeljasse word nog gesien, maar veral die jeug lig die wenkbroue al hoe hoër vir sulke provinsialisme.

j f

 
voorblad
  |  bestemmings | raad & neigings | reisnuus | nie-reis | foto's